woensdag 16 juni 2010

Martin Luther was here

En nee, geen Martin Luther King. Z´n naamgenoot. Voor degene die hebben opgelet tijdens de geschiedenisles, de grondlegger van het protestantisme. Hier in Eisenach (deelstaat Thuringen -vroeger Oost Duitsland) ligt de burcht 'De Wartburg'. Ludwig de zoveelste scheen op zijn jacht terecht te zijn gekomen op een steile berg, en te hebben geroepen 'wacht! hier komt mijn burcht'. Vandaar de naam.

In de Wartburg woonde eerst ene juffrouw Elisabeth. Ze werd op haar zesde uit Hongarije gehaald om later met Landgraaf Ludwig (de zoveelste) te trouwen, wat ze deed op haar veertiende. Elisabeth had het rare idee dat het goed was om goed voor de mensen te zorgen. Dus ze richtte de eerste ziekenhuizen op en ging daar zelf in werken. En nu spreken we over twaalfhonderdnogwat. Toen haar man haar verbood om de mensen brood te brengen, en dat toch stiekem deed, veranderde de broden toen ze betrapt werd spontaan in rozen. Zo gaat het verhaal althans.

En dan nu Luther, die eerst Luder heette, maar zijn naam veranderde in 'de bevrijde' (Luther). Luther was eerst netjes een katholieke student en monnik. Hij klom ook op tot iets belangrijks (een soort hoogleraar van die tijd, als ik het goed begrepen heb). Toen bedacht hij dat het wel heel makkelijk was voor rijke mensen om in de hemel te komen. Als je je had bezondigd aan pedofilie of overspel, dan kocht je gewoon aflaten bij de bisschop, en waren je zonden vergeven. Hij spijkerde 95 stellingen op de deur van de universiteitskerk in Wittenberg (verder naar het Noordoosten aan de Elbe). En toen was de boot aan. De paus en de keizer deden Luther in de ban en hij werd vogelvrij verklaard. De koning van een staatje rond Eisenach (woonachtig op de Wartburg) nodigde Luther echter uit op z'n burcht. Daar sleet hij zijn tijd en liet zijn haar en baard groeien. Hij noemde zich zelf Jonker Jorg. In tien weken (hij kon hard werken) vertaalde hij vervolgens het Nieuwe Testament in het Duits. Belangrijk.. want nu konden de gewone mensen begrijpen wat er in de Bijbel staat. Volgens Luther moet je namelijk ook nog in Jezus geloven, voordat je naar de hemel gaat.

Wat ik begrepen heb met mijn matige Duits, is dat in Luthers tijd belangrijke zaken gebeurden (rond 1500). De handel werd intensiever, er was veel meer contact. De boekdrukkunst werd uitgevonden, en politiek speelden er ook allerlei strijdpunten. De godsdienstvrijheid van Luther werd ook nog uitgebuit door allerlei dwazere predikers. Jantje van Leiden bijvoorbeeld. Deze was een wederdoper en richtte zijn eigen vrijstaat op in Munster, totdat ze er met geweld uit geflikkerd werden en Jantje van Leiden zich er met een Jantje van Leiden van afmaakte en van de toren sprong.

Verder merk je aan de sfeer en de verzorgdheid van huizen en wegennet dat het hier voormalig Oost Duitsland is. Je hebt hier soms kasseien (heel fijn) en betonplaatwegen (nog fijner). De steden zien er wat rommeliger uit, maar de sfeer op straat en terrasjes is zeer relaxed. Tenminste net wel in het avondzonnetje.
Morgen verder naar de bovenloop van de Werra. Ik vind het meestal nog steeds erg leuk, en het is heel bijzonder om zo elke dag weer nieuwe indrukken op te doen.

Grusskotti
Bart

1 opmerking: